Iedereen in dit land heeft de mond vol van 'crisis', maar niemand wil zien hoe het spel echt gespeeld wordt. We klagen dat alles ons "door de strot wordt geduwd", maar we staan er elk jaar op de derde dinsdag van september weer braaf met de mond wijd open bij. Die figuren in Den Haag vallen niet uit de lucht; ze zijn de haarscherpe spiegel van onze eigen passiviteit. We willen de schijnveiligheid van een alwetende overheid, maar de verantwoordelijkheid van een kleuter. En dus krijgen we precies wat we verdienen: een bestuur dat de regels halverwege aanpast en een bevolking die verdofd toekijkt.
Het Prinsjesdag-theater: Hou je smoel en trek je knip
Kijk naar het jaarlijkse uitlekken van de Miljoenennota. Het is een piekfijn geregisseerde poppenkast. De overheid strooit met fop-cijfers: de minima gaan er nul komma twee procent op vooruit, de middenklasse levert een procentje in, en het kabinet noemt dat trots "scherpe keuzes" en "zoeken naar brede akkoorden". Vrij vertaald: we hebben geen geld, geen meerderheid en geen idee wat we doen. De echte boodschap achter de koffer van Financiën is haarscherp en simpel: hou je smoel, bemoei je er niet mee en trek je knip.
De Chinese zweep over de Nederlandse polder
En als de economie vastloopt, krijgt de burger natuurlijk weer de schuld. Nu staat er een politicus op die roept dat onze jongeren de VS en China moeten bijbenen en maar meer moeten gaan werken. Hij haalt zonder blikken of blozen Chinese techbedrijven aan waar ze "72 uur per week werken". China! Waar mensen letterlijk onder hun bureau slapen voor de partij en een hongerloon. Maar waarom zou een Nederlandse jongere in godsnaam een extra dag gaan zwoegen? Zodat de Belastingdienst er meteen de helft vanaf schraapt en de rest verdampt aan een zorgpremie van tweehonderd euro per maand? Ze eisen Chinese werkethiek, maar bieden een Nederlandse belastingdruk en een woningmarkt waar je tot je dertigste op je oude kinderkamertje moet slapen.De warmtepomp-valkuil en de stroom-fopspeen
Jarenlang is diezelfde burger aangepraat dat hij "groen" moet doen: tienduizenden euro’s investeren in zonnepanelen en een warmtepomp om het klimaat én de eigen portemonnee te redden. De beloning? De salderingsregeling gaat bij het afval, de netkosten schieten door het dak, en de energierekening voor wie volledig op de warmtepomp overstapt vliegt met maar liefst 70 procent omhoog. De reactie van de minister? "Ach, het loopt niet enorm uit de pas met de verwachte inkomensgroei." De arrogantie. Je wordt een dure installatie in gejaagd, krijgt vervolgens de rekening van het overbelaste stroomnet gepresenteerd, rekent aan de pomp 2,64 euro per liter af en betaalt 21 procent btw op een simpel bosje bloemen.
Het asielmoeras en de juristen-kleuterklas
En dan het migratiedossier. Een minister die trots jubelt over een "Europees Migratiepact" wordt binnen drie weken door de rechter keihard klemgezet. Een asielzoeker mag niet eens terug naar Italië, want dat zou volgens een verdrag uit 1950 grenzen aan 'marteling'. Den Haag staat erbij als een machteloze amateurclub en roept dat we "het gesprek moeten aangaan". Niemand lost iets op, want het systeem verdrinkt in z'n eigen juristen, stempels en verdragen. En de burger in de regio krijgt het opvangcentrum gewoon door de strot geduwd, want de inspraakavond is er alleen voor het decorum.
Het deug-theater en de stempelkaart voor de A12
Terwijl de staatsschuld oploopt en de vaste lasten onbetaalbaar worden, draait de maatschappelijke afleidingsmachine op volle toeren. En de klassenjustitie doet vrolijk mee! Blijf jij drie minuten te lang parkeren of rijd je vijf kilometer te hard, dan ligt de acceptgiro van het CJIB al op je mat voordat je thuis bent. Maar sluit je je aan bij Extinction Rebellion en leg je de A12 plat? Geen probleem! Het Openbaar Ministerie meldt droogjes dat ze je pas bij de dérde keer gaan vervolgen. Eerste keer gratis, tweede keer een fooi van een waarschuwing. Ze geven activisten letterlijk een stempelkaart voor snelwegblokkades!
Het is een klasse van professionele deugers met een overschot aan vrije tijd en een gebrek aan praktische vaardigheden die dicteert hoe jij moet leven, geassisteerd door een OM dat pamperen tot beleid heeft verheven. Het is een fantastische bliksemafleider: zolang jij op sociale media bries over regenboogzebrapaden en vertroetelde snelwegbezetters, let je niet op de stijgende netkosten, de verdwijnende zorg of de miljarden aan subsidies die worden verbrand aan geïmporteerde houtsnip uit Azië.
De verdoving van het rode potlood
Het echte meesterwerk van de Haagse polder is dat ze je laten geloven dat je invloed hebt. Je mag één keer in de vier jaar een rood vakje inkleuren, en daarna gaan de deuren weer dicht. Dan schuiven dezelfde partijen aan om jouw belastinggeld te verdelen over subsidies, bureaucratie en beleidsfalen. En de burger? Die zucht bij het pinnen, betaalt z'n verhoogde zorgpolis, past braaf z'n taal aan, boekt een vakantie om de ellende te vergeten, en stemt de volgende keer op exact dezelfde illusie.